Een telefoon die simpelweg werkt. Geen ingewikkelde menu's, geen kleine toetsen, geen afleiding.
▶Inhoudsopgave
Alleen de knoppen die écht nodig zijn. Voor iemand met gevorderde dementie is een smartphone met honderd apps een bron van chaos en frustratie.
Die persoon wil gewoon dochter Lisa bellen. Of de thuiszorg. Daarom is de Alzheimerstelefoon zo'n uitkomst. Het is een hulpmiddel dat rust brengt in het leven van iemand die de wereld om zich heen steeds ingewikkelder ziet worden.
Je herkent het misschien. Je vader of moeder probeert de telefoon te gebruiken, maar raakt verdwaald in het scherm.
Of erger: belt per ongeluk iemand anders. Een verwarde telefoontje midden in de nacht. De zorg dat ze niet bereikbaar zijn als er iets gebeurt. De Alzheimerstelefoon is daar het antwoord op.
Het is niet zomaar een 'ouderentelefoon'. Het is een doordacht hulpmiddel, speciaal ontworpen voor de brein-uitdagingen die dementie met zich meebrengt.
Veel van deze toestellen vallen onder de WMO, dus een groot deel van de kosten kan worden vergoed. Laten we eens kijken hoe dit werkt.
Wat is een Alzheimerstelefoon precies?
Stel je een telefoon voor met maar 4 of 5 grote, felgekleurde knoppen.
Dat is de kern van een Alzheimerstelefoon. Dit zijn geen toetsen voor cijfers, maar directe sneltoetsen.
Elke knop heeft een duidelijke, persoonlijke foto. Een foto van jou, van je partner, van de thuiszorg of van de huisarts. De persoon met dementie hoeft alleen maar op die afbeelding te drukken om te bellen. Uitbellen is dus onmogelijk.
Dat scheelt een hoop zorgen. Het scherm is vaak klein en toont alleen de essentiële informatie.
Wie er gebeld wordt, of de verbinding tot stand is gekomen. Het toestel is bovendien 'slim' op een heel andere manier. Het kan worden geblokkeerd voor inkomende oproepen van onbekende nummers.
Zo voorkom je dat oplichters of irritante verkopers je naasten lastigvallen. Sommige modellen hebben ook een spraakfunctie: de gebruiker drukt op een knop en zegt de naam, waarna de telefoon het juiste contact zoekt. Het is een apparaat dat gebouwd is om vertrouwen te geven, niet om te verrassen.
Waarom dit hulpmiddel zo belangrijk is
Veiligheid is de allerbelangrijkste reden. Stel, je moeder struikelt in de gang. Ze kan niet meer denken: 'hoe moet ik de telefoon ontgrendelen, contacten openen, nummer zoeken?'.
Bij een Alzheimerstelefoon hoeft ze alleen maar de knop met jouw foto in te drukken.
Of ze activeert de alarmknop, als het toestel die heeft. Dat geeft een enorm gevoel van veiligheid voor zowel de persoon met dementie als voor jou als mantelzorger.
Je weet dat hulp binnen handbereik is. Het gaat ook over eigenwaarde en zelfstandigheid. Iemand die dementie heeft, voelt zich snel afhankelijk.
Het niet kunnen bellen van een kind of kleinkind is een gemis en een bron van eenzaamheid.
Een vereenvoudigde telefoon geeft die regie terug. Ze kunnen zelf contact zoeken. Dat is zo veel waard. Bovendien voorkomt het frustratie.
Een standaard smartphone leidt tot stress: 'waar is de beltoets?', 'hoe kom ik terug naar het beginscherm?'. De Alzheimerstelefoon is een apparaat dat rust uitstraalt en werkt zoals het brein van de gebruiker nu functioneert: eenvoudig en direct, vergelijkbaar met een tablet met een groot lettertype.
Een Alzheimerstelefoon is geen stap terug, maar een slimme aanpassing. Het geeft rust en zelfstandigheid terug.
Hoe werkt het in de praktijk? De kern van het toestel
De bediening is het hart van het verhaal. Meestal zijn er 1 tot 4 fotoknoppen.
De mantelzorger of een professional plakt de foto's op de knoppen. Dat kan een foto van jezelf zijn, maar bijvoorbeeld ook een foto van een specifiek kamertje in huis ('de keuken') als dat helpt.
De bijbehorende contactgegevens programmeer je in via een computer of een app, vaak samen met een medewerker van de thuiszorg of een handige buurman. De gebruiker ziet dus alleen maar bekende gezichten. Naast deze vaste toestellen is seniorenalarmering via de telefoon ook een optie. Wat veel modellen ook hebben is een 'zorgknop'.
Dit is een aparte, vaak rode knop. Bij drukken stuurt het toestel een sms'je of belt het automatisch een vooraf ingestelde lijst met nummers.
Dit is ideaal voor een valpartij of acute zorgvraag. De telefoon kan ook geblokkeerd worden voor inkomende gesprekken, behalve van degenen die op de fotoknoppen staan. Zo ontstaat er geen onrust. De telefoon is geen speeltje, maar een serieus hulpmiddel voor mantelzorg en veiligheid. De batterij gaat vaak wel 5 tot 7 dagen mee, dus je hoeft hem niet elke dag op te laden.
Modellen en prijzen: van eenvoudig tot uitgebreid
Er zijn verschillende aanbieders op de markt, vaak met specifieke modellen gericht op dementie.
Een bekende speler is Doro. De Doro 8050 is een smartphone met een speciale dementie-modus.
Hij ziet eruit als een normale telefoon, maar kan volledig worden aangepast. Net als bij een iPad instellen voor senioren is dit een flexibele optie. De prijs ligt rond de €150 - €250, afhankelijk van de aanbieding. Hij is vaak via de WMO aan te vragen.
Een andere populaire optie is de Gigaset E630A Go. Dit is een 'dumbphone' met een basisstation.
De telefoon heeft grote knoppen en is extra luid. Je kunt tot 10 fotoknoppen maken. De prijs ligt rond de €100 - €150.
Dan is er de 'DimentiQ' van het merk Simple Phone. Dit toestel is specifiek ontwikkeld voor dementie.
Het werkt met een abonnement vanaf ongeveer €15 per maand, en de telefoon zelf kost vaak rond de €200.
De keuze hangt af van de behoefte: wil je een los toestel of een totaalpakket met alarmfunctie en vaste lage kosten per maand?
- Simple Phone DimentiQ: Vanaf €200 + abonnement. Zeer specifiek voor dementie.
- Doro 8050: Rond de €200. Flexibel, met dementie-modus.
- Gigaset E630A Go: Rond de €125. Stevig, luid, met fotoknoppen.
Praktische tips voor het regelen en gebruiken
De eerste stap is het aanvragen van dit hulpmiddel via de WMO.
Neem contact op met de gemeente. Tijdens het keukentafelgesprek leg je uit dat er sprake is van dementie en dat er een veilige manier van communicatie nodig is. De WMO-consulent kan de telefoon vergoeden als 'noodzakelijk hulpmiddel'.
Soms werkt de gemeente met een persoonsgebonden budget (PGB), dan koop je de telefoon zelf en declareer je de kosten. Houd rekening met een eigen bijdrage, die hangt af van je inkomen.
Als de telefoon eenmaal in huis is, is het zaak om hem goed in te richten.
Doe dit samen met de persoon met dementie, als dat nog enigszins kan. Kies de 3 of 4 belangrijkste contacten. Maak foto's die duidelijk zijn, zonder afleiding op de achtergrond. Oefen een paar keer het bellen.
Laat de persoon de knop indrukken en zeg hardop: 'Ik bel nu naar dochter Lisa'. Zo koppelen ze de handeling aan het resultaat.
Plak een simpele handleiding op de koelkast voor jezelf, zodat je weet hoe je de contacten moet wijzigen. Denk ook aan de omgeving. Zorg dat de telefoon altijd op dezelfde plek ligt, bijvoorbeeld naast de favoriete stoel.
Is de gebruiker nog mobiel? Dan is een halskoord of polsbandje een goed idee, zodat de telefoon altijd binnen handbereik is.
En tot slot: check af en toe of de batterij nog vol is. De meeste Alzheimerstelefoons geven een seintje als de lading laag is, maar zelf even controleren voorkomt dat de telefoon het net op het verkeerde moment begeeft. Dit hulpmiddel is een prachtig stukje moderne thuiszorg.