Je staat in de supermarkt en de schermen met schoonmaakmiddelen knipperen je tegemoet. Alles belooft superieur, hygiënisch en ontsmettend. Maar wat betekent dat eigenlijk voor jouw thuissituatie?
▶Inhoudsopgave
Vooral als je te maken hebt met mantelzorg, een familielid met een lage weerstand of gewoon wilt dat het thuis veilig en fris is.
Want zeg nou zelf: je wilt geen chemicaliën in huis halen die meer kwaad dan goed doen. Die balans vinden is soms lastig. Wij helpen je op weg met een duidelijk verhaal, zonder ingewikkelde woorden.
Wat is desinfecteren eigenlijk?
Desinfecteren is niet hetzelfde als schoonmaken. Met schoonmaken haal je het zichtbare vuil weg.
Denken aan kruimels, vette vingerafdrukken of stof. Desinfecteren is de volgende stap.
Je doodt hiermee de onzichtbare beestjes: bacteriën, virussen en schimmels. Je kunt wel zeggen dat het het slot op de deur is voor ziekteverwekkers. De meeste producten die je in de winkel koopt, zijn chemische middelen.
Ze zijn heel effectief, maar ze vragen om voorzichtig gebruik. Zeker in een huis waar iemand ziek is, of waar kleine kinderen spelen. Ze zijn vaak agressiever dan een sopje met groene zeep. Daarom is het goed om te weten wat je koopt en hoe je het veilig gebruikt.
Een bekend voorbeeld is Dettol. Dit is een klassieker in veel badkamers.
De werkzame stof is chloorhexidine. Dit doodt bacteriën en virussen snel.
Een andere optie is Sterilon, dat vaak op basis van alcohol is. Beide zijn prima middelen, maar ze werken net even anders. We duiken daar straks dieper op.
De juiste keuze maken: welk middel voor welke klus?
Niet elke plek in huis heeft hetzelfde middel nodig. Voor de WC wil je misschien iets krachtigers, terwijl je voor de tafel waar je eet iets milders wilt.
De twee grootste groepen zijn chloorhoudende middelen en alcoholhoudende middelen. Ook zijn er steeds vaker milieuvriendelijke opties op basis van waterstofperoxide of plantaardige zuren. Chloor is de harde werker. Denk aan producten als Dettol of Bleekwater.
Ze zijn super effectief tegen bacteriën en virussen. Ideaal voor de WC-pot, de tegels of emmers die je gebruikt voor schoonmaakwater.
Een fles Dettol (1 liter) kost ongeveer €5,- tot €7,-. Een nadeel: het kan stinken, het is agressief voor je huid en het kan materialen aantasten.
Gebruik het dus alleen waar het echt nodig is. Alcohol is de snelle man. Middelen met ten minste 70% alcohol (zoals Sterilon spray) doodt bacteriën en virussen heel snel.
Het is perfect voor het ontsmetten van kleine oppervlakken, deurknoppen of je mobieltje. Het droogt snel en laat geen resten achter.
Een spraybus Sterilon (400ml) kost rond de €4,-. Let op: het is brandbaar en kan sommige materialen (zoals bepaalde kunststoffen) aantasten. De 'nieuwe' generatie zijn de middelen op basis van waterstofperoxide of citroenzuur.
Merken als Bio-Matic of producten uit de eco-lijn van de supermarkt. Ze zijn minder schadelijk voor het milieu en je longen.
Ze zijn vaak duurder: een fles van 500ml kost al gauw €6,- tot €9,-. Ze zijn prima voor dagelijks gebruik in de keuken of badkamer, maar werken soms iets langzamer dan de chemicaliën.
Hoe gebruik je het veilig? De gouden regels
Veiligheid gaat boven alles. Zeker als je mantelzorg verleent en streeft naar een goede verstandhouding met de thuiszorg.
Een ongeluk zit in een klein hoekje. De basisregel is simpel: lees het etiket. Ja, echt.
Let op: De meeste desinfectiemiddelen moeten enkele minuten inwerken voordat ze effectief zijn. Alleen even sprayen en direct afvegen werkt niet. Vaak staat er iets als: 'laat 5 minuten inwerken'.
Dat kleine, onleesbare stickertje. Daar staat precies op hoe lang het middel moet inwerken om zijn werk te doen. Een andere cruciale tip: meng nooit schoonmaakmiddelen.
Vooral chloor en ammonia (soms in glasreinigers) vormen een giftig gas. Doe dit dus nóóit.
Ook chloor en azijn mengen is een slecht idee. Blijf bij één soort middel per schoonmaaksessie. Denk aan je eigen veiligheid. Draag handschoenen. Chloor droogt je huid extreem uit en kan irritatie geven.
Alcohol kan ook uitdrogen. Een simpele latex handschoen, die je vaak via de WMO kunt declareren als je recht hebt op hulp, is je beste vriend.
Zorg ook voor ventilatie. Zet een raam open. De dampen kunnen je keel en longen irriteren, vooral in een kleine, afgesloten ruimte zoals een toilet.
Heb je kleine kinderen of huisdieren? Bewaar de middelen altijd buiten hun bereik.
Zet ze in een gesloten kastje in de badkamer of schuur. Een kinderslot is geen overbodige luxe. Een slokje van deze middelen is giftig en kan ernstige schade aanrichten. Ben je meteen van die zorg af.
Prijskaartje en vergoeding: wat kost het en wat dekt de WMO?
Desinfectiemiddelen zijn vaste lasten in een huishouden met zorgbehoeften. Je kunt ze overal kopen: bij de supermarkt, de drogist (Kruidvat, Etos), de apotheek of online. De prijzen variëren. Een budgetmerk chloormiddel heb je al voor €1,50.
Een fles Dettol of Sterilon ligt daar net boven. Wie een WMO-indicatie heeft voor huishoudelijke hulp, kan dit soms meenemen in de schoonmaak.
De hulp mag schoonmaken met de middelen die jij in huis hebt. Echter, de aanschaf van de middelen zelf valt meestal niet onder de WMO vergoeding.
Het is een eigen bijdrage. De gemeente vergoedt de uren voor de schoonmaak, niet de materialen. Toch zijn er uitzonderingen.
Als iemand vanwege een medische aandoening extreem gevoelig is voor infecties, kan de huisarts soms een verklaring uitschrijven.
Hiermee kun je bij de apotheek desinfectiemiddelen op recept krijgen. Dit is wel specifiek voor de medische varianten, niet de standaard schoonmaakproducten. Overleg hierover met de huisarts of een wijkverpleegkundige. Een andere optie is de thuiszorgwinkel.
Sommige thuiszorgwinkels verkopen specifieke merken die wat duurder zijn, maar vaak milieuvriendelijker of beter geschikt voor gevoelige huid. Soms zijn er combinaties met hulpmiddelen, bijvoorbeeld voor pijnbestrijding thuis bij terminale zorg.
Koop je een rolstoel of douchekruk, dan krijg je soms een schoonmaakpakketje cadeau.
Houd dat soort acties in de gaten.
Praktische tips voor een veilig en schoon thuis
Om het je makkelijk te maken, hier een checklist voor de dagelijkse praktijk. Je hoeft niet alles elke dag te doen, maar het helpt om met een overzichtelijk zorgdossier het overzicht te houden.
- Maak schoon vóór je desinfecteert. Eerst het zichtbare vuil weg met water en zeep. Dan het desinfectiemiddel erop. Anders werkt het middel niet goed.
- Kies je doelwit. Focus op plekken die vaak aangeraakt worden: deurknoppen, lichtschakelaars, de greep van de koelkast, de afstandsbediening, het toilet en de kraan.
- Gebruik niet te veel. Een laagje is genoeg. Gooi het niet te dik op. Dat is zonde van het geld en het maakt het oppervlak stroef.
- Laat het intrekken. Zoals gezegd: 5 tot 10 minuten is een gouden standaard. Doe dit bijvoorbeeld als je even gaat douchen of koffie zet.
- Veeg het droog. Na de inwerktijd kun je het wegvegen met een schone doek, of het gewoon droog laten worden. Bij keukentafels veeg je het liever weg.
- Bewaar het goed. Zorg dat de dop goed dicht zit. Bewaar het op een koele, donkere plek. Zonlicht en warmte kunnen de werkzame stof afbreken.
Met deze stappen ben je al een heel eind op weg. Je huis voelt niet alleen schoon, maar is het ook.
Vooral voor mantelzorgers geeft het een gerust gevoel dat je de kans op besmetting zo klein mogelijk maakt. Het is een kleine moeite voor een groot effect.