Stel je voor: je moeder is 78, net uit het ziekenhuis na een heupoperatie. Ze eet nog maar weinig, een boterham gaat er moeilijk in.
▶Inhoudsopgave
De thuiszorg komt langs, de wijkverpleegkundige schudt het hoofd: "We moeten iets aan haar voeding doen, anders krabbelt ze niet op." Ze praat over drinkvoeding. Opeens sta je in de supermarkt of de medische winkel en kijk je tegen een muur aan flesjes: Ensure, Nutridrink, Fortisip. Welke moet je hebben? Wat kost het?
En wat vindt je moeder zelf eigenlijk lekker? Dit is een keuze die veel mantelzorgers maken.
Je wilt het beste voor je vader, moeder of partner, maar je wilt ook niet dat de koelkast vol staat met dure flessen die ongebruikt blijven. Laten we dit samen uitzoeken, alsof we even aan de keukentafel zitten met een kop koffie.
Wat is drinkvoeding eigenlijk?
Drinkvoeding is geen gewone maaltijdvervanger. Het is een complete, vloeibare voeding die alle voedingsstoffen bevat die je lichaam nodig heeft: eiwitten, koolhydraten, vetten, vitaminen en mineralen. Voor ouderen die moeite hebben met kauwen of slikken, of die na een operatie of ziekte snel op gewicht verliezen, is het een manier om toch voldoende binnen te krijgen.
Denk aan een patiënt met kanker die door de behandeling geen trek heeft, of een oudere met dementie die vergeet te eten.
De huisarts of de diëtist schrijft het vaak voor. In de WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning) of via de Zorgverzekering (met een medische indicatie) kun je deze producten vergoed krijgen, mits je een doktersverklaring hebt.
Je koopt ze in flesjes van 200 ml of in grotere verpakkingen. Ze zijn kant-en-klaar, dus je hoeft niets te bereiden. Handig voor mantelzorgers die al genoeg op hun bord hebben liggen. Maar welke smaak, welk merk en welke textuur?
De drie grote namen: Ensure, Nutridrink en Fortisip
Stap je de medische winkel binnen, dan kom je ze tegen. Drie merken die de markt domineren. Ze doen allemaal hetzelfde: ze leveren calorieën en voedingsstoffen.
Ensure: De klassieker van Abbott
Maar ze verschillen in smaak, textuur, prijs en hoe je ze vergoed krijgt.
Laten we ze stuk voor stuk bekijken. Ensure is het merk dat je vaak als eerste krijgt voorgeschoteld.
Gemaakt door Abbott, een grote speler in de medische wereld. De flesjes zijn herkenbaar: wit met blauw of oranje. Ze zijn er in verschillende smaken: vanillevla, chocolade, aardbei en neutraal (Original).
De textuur is vloeibaar, niet te dik, niet te dun. Veel ouderen vinden het wennen, maar de zoete smaak is vaak acceptabel.
Wat Ensure onderscheidt, is de focus op spierherstel. De "Ensure Plus" variant bevat extra eiwitten (ongeveer 18 gram per flesje) en meer calorieën (300 kcal per 200 ml fles). Dit is belangrijk voor ouderen die spiermassa verliezen na een ziekenhuisopname. De gewone Ensure (circa 220 kcal per fles) is lichter en geschikt voor mensen die minder calorieën nodig hebben.
Nutridrink: De flexibele keuze van Nutricia
Prijsindicatie: Een 4-pack van Ensure Plus (200 ml) kost ongeveer €12 tot €15. In de supermarkt (bijvoorbeeld Kruidvat of Etos) betaal je vaak iets minder dan in de medische speciaalzaak.
Voor de gewone Ensure ligt de prijs rond de €10 voor vier flesjes.
Nutridrink komt van Nutricia (onderdeel van Danone). Dit merk is erg populair omdat het veel variatie biedt. Ze hebben niet alleen zoete smaken, maar ook hartige opties.
Denk aan tomatensoep of kippensoep. Dit is een uitkomst voor ouderen die geen zoetigheid meer kunnen zien. De verpakking is vaak felgekleurd, wat herkennen makkelijker maakt voor mensen met dementie.
De Nutridrink Compact is een variant met een hogere energiedichtheid. Je hebt maar 125 ml nodig voor 300 kcal.
Handig voor mensen die snel vol zitten of moeite hebben met drinken. De standaard Nutridrink bevat 200 ml en levert ongeveer 200-300 kcal, afhankelijk van de variant.
Fortisip: De krachtige optie van Nutricia
Prijsindicatie: Een 4-pack Nutridrink (200 ml) ligt rond de €11 tot €14. De Compact variant is vaak iets duurder, rond de €15 voor vier flesjes. Via de thuiszorg of de WMO-aanvraag kun je deze soms declareren, maar dat hangt af van de gemeente en je zorgverzekering.
Fortisip is een zusje van Nutridrink, maar dan net even krachtiger. Het is speciaal ontwikkeld voor mensen die snel vermageren of een hoog energiebehoefte hebben.
De flesjes zijn vaak iets compacter (125 ml of 200 ml), maar zitten bomvol calorieën. De smaken zijn vergelijkbaar: vanille, chocolade, aardbei, en soms zelfs koffie. Wat opvalt aan Fortisip is de textuur. Hij is iets dikker dan Ensure, wat prettig is voor mensen die moeite hebben met dikke vloeistoffen (dysfagie).
Er is ook een "Fortisip Compact" variant van 125 ml die 300 kcal levert. Ideaal voor ouderen die maar kleine beetjes kunnen drinken.
Prijsindicatie: Fortisip 200 ml (4-pack) kost ongeveer €12 tot €16. De compacte 125 ml versies zijn vaak iets goedkoper per stuk, maar per ml soms duurder.
Via de huisarts kun je een recept krijgen voor vergoeding, vooral als er sprake is van ondervoeding (BMI onder 20 of snel gewichtsverlies).
Waarom kiezen? De vergelijking op een rij
Als je ze alle drie naast elkaar zet, is het verschil in calorieën klein.
Ensure Plus en Fortisip Compact zitten allebei rond de 300 kcal per flesje. Nutridrink zit daar tussenin.
Het echte verschil zit hem in de smaak en textuur. Een oudere met een voorkeur voor hartig eten zal een zoete Ensure snel afwijzen, maar wel kunnen genieten van een hartige Nutridrink-soep. De keuze hangt ook af van de situatie. Is je vader net ontslagen uit het ziekenhuis en heeft hij spierherstel nodig?
Dan is Ensure Plus met zijn hoge eiwitgehalte (18 gram) vaak de beste start.
Heeft je moeder last van een droge mond of slikproblemen? Fortisip, vanwege de dikkere textuur, kan makkelijker wegdrinken. Prijs speelt een rol, maar let op vergoedingen.
In de WMO (via de gemeente) of met een medisch indicatie (via de zorgverzekering, basisverzekering) worden deze producten vaak vergoed. Je hebt dan een verwijsbrief nodig van de huisarts of een dietist.
Zonder vergoeding betaal je in de supermarkt vaak €3 tot €4 per flesje.
In de medische winkel (zoals Medipoint of Vegro) liggen de prijzen vaak iets hoger, maar je krijgt er wel deskundig advies bij.
Praktische tips voor mantelzorgers
Het is niet alleen een kwestie van kopen en geven. Ouderen zijn vaak koppig of hebben een hekel aan "medisch eten". Naast goede hulpmiddelen is kennis over gezonde voeding voor ouderen thuis essentieel om het leven makkelijker te maken.
- Proef zelf eerst: Koop één flesje van elk merk. Proef het zelf. Is het te zoet? Te dik? Zo weet je wat je aanbiedt.
- Versoepel de overgang: Meng de drinkvoeding door een kleine portie havermout of gebruik het als basis voor een smoothie. Zo went de smaak langzaam.
- Let op de temperatuur: Sommige ouderen drinken liever een flesje op kamertemperatuur, andere vinden het fijn als het even in de koelkast heeft gestaan. Experimenteer.
- Gebruik hulpmiddelen: Koop een speciale drinkbeker met een tuit of een antilek dop. Voor ouderen met tremors (beven) is een beker met handvatten essentieel. Deze zijn vaak via de WMO aan te vragen.
- Vraag om vergoeding: Ga langs de huisarts. Vraag om een verklaring voor ondervoeding. Met die verklaring kun je bij je zorgverzekeraar of gemeente (WMO) aankloppen voor vergoeding. Doe dit voordat je grote voorraden inslaat.
- Wissel af: Bied niet elke dag hetzelfde aan. Wissel tussen Ensure (zoet), Nutridrink (fruit) en Fortisip (chocolade) of hartig. Smaakvermoeidheid is echt een ding.
- Bewaren: Een geopend flesje is maximaal 24 uur houdbaar in de koelkast. Zet er een datum op, zodat je weet wanneer het weg moet.
Conclusie: Welke kies je?
Er is geen "beste" merk, alleen de beste keuze voor jouw situatie.
Voor snel herstel na een ziekenhuisopname is Ensure Plus vaak de gouden standaard. Voor variatie en hartige trek is Nutridrink de winnaar.
En voor ouderen die moeite hebben met slikken of weinig ruimte in hun maag hebben, is Fortisip Compact een uitkomst. Combineer dit eventueel met handige drinkbekers voor senioren om morsen te voorkomen. Onthoud dat je er alleen voor staat. De keuze voor drinkvoeding is persoonlijk. Praat met de wijkverpleegkundige, vraag de dietist om advies en betrek je moeder of vader bij de keuze.
Zelfs als ze dementie hebben, proeven ze nog het verschil tussen vanille en chocolade.
Start klein. Koop een mix-pack. Kijk wat aanslaat. En vergeet niet: het doel is niet alleen dat ze eten, maar dat ze zich beter voelen. Met de juiste drinkvoeding en bewezen zinvolle supplementen krijgen ze de kracht terug om van het leven te genieten, ook als ze ouder zijn en hulp nodig hebben.