Je staat er misschien net achter: je WMO-aanvraag is afgewezen. Het voelt onrechtvaardig en je vraagt je af of dit zomaar mag. Of misschien twijfel je nog om überhaupt aan te vragen, uit angst voor een nee.
▶Inhoudsopgave
- Mag de gemeente mijn WMO-aanvraag zomaar weigeren?
- Wat is de 'wetsmatige afweging' en waarom is die belangrijk?
- Wat als ik een scootmobiel aanvraag, maar een wandelstok krijg?
- Ik heb een WMO-voorziening, maar het werkt niet. Kan ik een andere?
- Hoe lang duurt het voordat ik een beslissing krijg?
- Wat zijn mijn opties na een afwijzing?
- Wat als ik het oneens ben met de hoogte van de eigen bijdrage?
Goed nieuws: de gemeente mag je aanvraag niet zomaar weigeren. Er zijn regels en die moeten ze volgen.
In dit artikel lees je wat je rechten zijn, wat de gemeente moet doen en wat jij kunt doen bij een afwijzing. We duiken direct de praktijk in.
Mag de gemeente mijn WMO-aanvraag zomaar weigeren?
Nee, dat mag niet zomaar. De gemeente heeft een zorgplicht.
Dat betekent dat ze moeten onderzoeken of jij hulp nodig hebt. Ze kunnen je aanvraag alleen weigeren als er een concrete reden is.
Bijvoorbeeld: je voldoet niet aan de voorwaarden. Of ze denken dat je nog te veel zelf kunt. Ze mogen niet zeggen: "we hebben geen budget" of "het is te duur".
Dat is hun probleem, niet het jouwe. Ze moeten jouw situatie bekijken. Een weigering moet altijd schriftelijk en gemotiveerd. Dat betekent dat ze precies moeten uitleggen waarom ze nee zeggen.
Ze moeten verwijzen naar specifieke regels of artikelen. Zomaar een nee zonder uitleg is niet rechtsgeldig.
Let op: ze mogen je aanvraag ook niet "vergeten". Binnen 8 weken moet je een beslissing hebben. Gebeurt dat niet? Dan is de aanvraag automatisch goedgekeurd (ambtshalve verlenen).
Wat is de 'wetsmatige afweging' en waarom is die belangrijk?
De gemeente moet een hele specifieke afweging maken: is er sprake van een 'beperking' en leidt dat tot een 'beperking in het functioneren'?
Dat zijn de twee hoofdpunten. Ze moeten dit vaststellen in een keukentafelgesprek. Daarbij kijken ze naar wat jij nog wél kunt, niet alleen naar wat niet lukt.
Ze mogen bijvoorbeeld niet zeggen: "u kunt nog lopen, dus een wandelstok is niet nodig". Deze afweging is cruciaal.
Als de gemeente niet aantoont dat ze deze stappen heeft gezet, is de afwijzing onterecht.
Ze moeten bewijzen dat ze goed hebben gekeken. Vraag daarom altijd om de notulen van het keukentafelgesprek. Daarin staat vaak al genoeg om hun beslissing aan te vechten. Ze mogen geen standaardredenen gebruiken, het moet over jouw situatie gaan.
Wat als ik een scootmobiel aanvraag, maar een wandelstok krijg?
Dit is een veelvoorkomend probleem. De gemeente moet altijd kiezen voor het 'minst ingrijpende middel'.
Ze noemen dit de subsidiairiteit. Dat betekent: als een wandelstok of een rollator het probleem al oplost, mag je geen scootmobiel verwachten. Ze kijken dus naar wat het mínst is dat ze kunnen doen, niet wat het fijnste is voor jou.
Maar, en dit is heel belangrijk: het minst ingrijpende middel moet wél werken.
Kun je met een rollator nog steeds de deur niet uit om boodschappen te doen? Dan is die rollator niet voldoende. Je moet kunnen aantonen dat de alternatieven niet helpen.
Probeer uit wat je kunt met die hulpmiddelen en schrijf op waarom het niet lukt. Dat is jouw bewijs voor de scootmobiel of WMO-rolstoel.
Ik heb een WMO-voorziening, maar het werkt niet. Kan ik een andere?
Jazeker. Een WMO-voorziening is geen eenmalige deal.
Het is een doorlopende verplichting van de gemeente. Als de hulp of het hulpmiddel niet (meer) werkt, moet de gemeente dit oplossen. Denk aan een scootmobiel die steeds kapot gaat, of een traplift die niet veilig is. Of thuiszorg die te weinig uren geeft om je te wassen en aankleden.
Neem direct contact op met de gemeente of het WMO-loket en leg uit wat het probleem is. Vaak volgt er dan een nieuw keukentafelgesprek voor je WMO-aanvraag.
Ze moeten dan opnieuw kijken naar jouw situatie. Soms is een simpele reparatie genoeg, maar vaak moet er een nieuw onderzoek komen.
Zorg dat je duidelijk bent: "Dit hulpmiddel voldoet niet, want...". Maak foto's van kapotte onderdelen. De gemeente is verantwoordelijk voor een werkende oplossing.
Hoe lang duurt het voordat ik een beslissing krijg?
De wettelijke termijn is 8 weken. Hoe lang een WMO aanvraag duurt wordt berekend vanaf de dag dat de gemeente je verzoek binnen heeft.
In die 8 weken moeten ze een beslissing nemen. Soms kunnen ze deze termijn een keer verlengen met 4 weken. Dat moeten ze je wel schriftelijk laten weten, met een reden.
Bijvoorbeeld als ze nog informatie van een arts nodig hebben. Is de 8 weken (of 12 weken) voorbij en heb je niets gehoord?
Dan is je aanvraag stilzwijgend goedgekeurd. De gemeente moet dan alsnog de gevraagde voorziening leveren. Bel ze erop aan.
Zeg: "De wettelijke termijn is verstreken, ik ga er vanuit dat mijn aanvraag is goedgekeurd". Dit heet 'ambtshalve verlenen' en is een sterk wapen.
Wat zijn mijn opties na een afwijzing?
Allereerst: bezwaar maken. Je hebt hiervoor 6 weken na de afwijzing. Dit is gratis.
Schrijf in je bezwaar waarom je het niet eens bent. Gebruik argumenten. Bijvoorbeeld: "U heeft niet gekeken naar mijn vermoeidheid" of "Een wandelstok is onvoldoende omdat ik ook boodschappen moet doen". Voeg bewijzen toe, zoals een brief van de huisarts of een dagboekje van je mantelzorger.
Als het bezwaar wordt afgewezen, kun je in beroep gaan bij de rechter.
Dit is een formele stap en vaak spannend. Zoek hierbij hulp. Er zijn organisaties die je kunnen helpen, zoals de Nationale Ombudsman of een juridisch loket. Een mantelzorger kan ook helpen met het schrijven van een verklaring. Je staat er niet alleen voor.
Wat als ik het oneens ben met de hoogte van de eigen bijdrage?
De eigen bijdrage voor WMO wordt berekend door het CAK. Het is goed om te weten welke vergoedingen via de gemeente lopen, want dit bedrag hangt af van je inkomen en vermogen.
De gemeente bepaalt de voorziening, het CAK de kosten. Als je de eigen bijdrage te hoog vindt, moet je bezwaar maken bij het CAK, niet bij de gemeente.
Dit is een veelgemaakte fout. Je kunt een kwijtschelding of verlaging aanvragen bij het CAK als de kosten onevenredig hoog zijn. Dit heet 'hardheidsclanche'. Je moet dan wel bewijzen dat je de rekening echt niet kunt betalen.
Stuur bewijzen mee van je vaste lasten en inkomen. De grens voor de eigen bijdrage ligt voor veel mensen rond de €20 tot €60 per maand, afhankelijk van de voorziening.