Mantelzorgondersteuning Noord-Holland: Regionale regelingen overzicht

Mantelzorgondersteuning: Wat is het precies?

Mantelzorgondersteuning is er echt voor jou, de zorgverlener. Het is geen hulp voor de persoon die jij verzorgt, maar een steuntje in jouw rug.

Je bent mantelzorger als je langdurig en onbetaald zorgt voor een partner, ouder, kind of vriend.

Die zorg kan heel intensief zijn. Je regelt de boodschappen, rijdt naar het ziekenhuis of helpt met wassen en aankleden. Deze ondersteuning kan vanuit de gemeente komen via de WMO.

Dit heet dan "maatwerkondersteuning". Het kan ook via een specifieke regeling van de gemeente zijn.

Het doel is simpel: jij moet de zorg vol kunnen houden. Je krijgt bijvoorbeeld praktische hulp in huis, respijtzorg (even vrijaf) of een cursus om beter met de situatie om te gaan. Denk aan een vrijwilliger die een uurtje komt kletsen, zodat jij even boodschappen kunt doen. Of een professionele huishoudelijke hulp die het zware werk van je overneemt. In Noord-Holland verschilt de naamgeving per gemeente, maar het doel is overal hetzelfde: jou ontlasten.

Waarom is deze hulp onmisbaar voor jou?

Je wilt het liefst alles zelf doen. Uit liefde, uit plichtsgevoel.

Maar als mantelzorger loop je een verhoogd risico op een burn-out. Je sociale leven verdwijnt naar de achtergrond en je eigen gezondheid kan onder druk staan.

Mantelzorgondersteuning is dus geen luxe, maar een must om gezond te blijven. Zonder ondersteuning loop je het risico dat je overbelast raakt. Op dat moment kan de zorg voor je naaste in het gedrang komen.

Door tijdig hulp in te schakelen, zorg je dat je de zorg langer en met meer plezier kunt volhouden. Het voorkomt dat je over de grenzen van je eigen energie gaat. Veel mantelzorgers denken: "Ik red het wel even". Maar kleine beetjes hulp maken een wereld van verschil.

Een paar uur respijt per week geeft je de ruimte om even op te laden.

Zo blijf je niet alleen de zorgverlener, maar ben je ook nog partner, vriend of kind. Dat is goud waard.

Hoe werkt het in Noord-Holland? De WMO en jouw gemeente

In Nederland regel je mantelzorgondersteuning via de gemeente. Iedere gemeente in Noord-Holland heeft een eigen loket.

Dit is meestal het WMO-loket of het Sociaal Loket. Jij belt of mailt dit loket om aan te geven dat je ondersteuning nodig hebt.

Je hoeft geen WMO-indicatie te hebben om mantelzorgondersteuning aan te vragen. Een consulent van de gemeente komt bij je thuis voor een keukentafelgesprek. Jij vertelt wat er speelt, wat je zelf kunt en waar je hulp bij nodig hebt.

Denk aan concrete dingen: "Ik kan de was niet meer bijhouden" of "Ik heb iemand nodig die twee uur per week met mijn moeder wandelt". De consulent kijkt wat er mogelijk is.

Sommige gemeenten werken met een Persoonsgebonden Budget (Pgb). Dan regel je zelf de hulp en betaal je de hulpverlener. Andere gemeenten regelen de hulp in natura. Dan stuurt de gemeente een schoonmaakbedrijf of een vrijwilligersorganisatie op je af. Informeer bij jouw specifieke gemeente hoe dit geregeld is.

De kosten: Wat kost het en wat krijg je vergoed?

Gelukkig is mantelzorgondersteuning in de basis gratis of goedkoop. Via het WMO loket Emmen voor zorgondersteuning betaal je in 2024 een eigen bijdrage van maximaal €19,00 per maand.

Dit is een landelijk bedrag en geldt voor alle maatwerkvoorzieningen. Dit maximum geldt per persoon, niet per voorziening.

Dus als je zowel schoonmaakhulp als respijtzorg krijgt, betaal je nog steeds maar dat ene bedrag. Er zijn veel vormen van hulp die niets kosten. Denk aan lotgenotencontact, een mantelzorgcursus of de inzet van vrijwilligers via organisaties zoals MantelzorgNL of lokale stichtingen. Deze hulp wordt vaak betaald door de gemeente of provincie zonder dat jij een eigen bijdrage hoeft te betalen.

Voor hulpmiddelen gelden andere regels. Een loophulpmiddel zoals een rollator of een scootmobiel valt onder de WMO en kost dus die €19,- per maand.

Een thuiszorgbed of een douchestoel kan soms ook via de WMO. Woon je in de regio? Dan kun je terecht bij het WMO loket Rotterdam voor zorg en ondersteuning. Een sta-op stoel daarentegen valt vaak onder de aanvullende zorgverzekering. Check dit altijd goed bij je zorgverzekeraar.

Praktische stappen: Van aanvraag tot hulp aan huis

Het aanvragen voelt misschien als een drempel, maar het is een kwestie van bellen en afspreken. Hieronder een simpele route die je kunt volgen.

1. Zoek het juiste loket: Typ in Google "[Jouw Gemeente] WMO loket" of "[Jouw Gemeente] Sociaal Loket".
2. Bel of mail: Zeg duidelijk: "Ik ben mantelzorger en heb ondersteuning nodig om dit vol te houden."
3. Het keukentafelgesprek: Maak een lijstje van je taken en waar je tegenaan loopt. Wees eerlijk over wat je nog zelf kunt en wat niet.
4. Wachten op besluit: De gemeente moet binnen 8 weken beslissen. Ze sturen een brief.
5. Zoek uitvoering: Als je een Pgb krijgt, ga je op zoek naar een hulpverlener. Denk aan platforms als Hulp.nl of via-via.

Tip: Vraag altijd om een schriftelijke bevestiging van de toekenning. Bewaar deze goed.

Als de hulp niet bevalt, mag je dit altijd aangeven bij de consulent. Het is maatwerk, dus het hoeft niet direct perfect te zijn.

Regelingen per regio: Noord-Holland Noord vs. Zuid-Kennemerland

Noord-Holland is groot en de regelingen lopen uiteen. Laten we even kijken naar enkele specifieke voorbeelden.

In Noord-Holland Noord (bijvoorbeeld in de Kop van Noord-Holland of West-Friesland) werken veel gemeenten met de "Mantelzorgwaardering". Dit is vaak een financiële tegemoetkoming of een cadeaubon als bedankje. Net als bij het WMO loket Lelystad voor mantelzorgondersteuning, is de hulp in de regio Zuid-Kennemerland vaak georganiseerd via organisaties als ViVa.

Hier kun je vaak terecht voor "coaching voor mantelzorgers". Dit zijn trainingen van een paar uur om je mentale veerkracht te vergroten.

Ze bieden hier ook specifieke respijtzorg aan, soms via een beroepskracht in een wijkteam. In de Gooi en Vechtstreek (Hilversum, Bussum) zijn de voorzieningen vaak goed geregeld via de "Mantelzorgcoach". Dit is een vrijwilliger die jou helpt bij het aanvragen van hulp of het regelen van zaken.

Kortom: bel altijd even met je eigen gemeente om te vragen wat hun specifieke aanbod is. Er is vaak meer dan op de website staat.

Handige hulpmiddelen die het leven makkelijker maken

Naast menselijke hulp zijn er fysieke hulpmiddelen die je enorm kunnen ontlasten.

Als je partner slecht ter been is, is een elektrische hoog-laag stoel een uitkomst. Merken zoals Divine of Sit&Go kosten tussen de €1500 en €2500.

Vaak kun je deze (gedeeltelijk) vergoed krijgen via de WMO of de zorgverzekering. Een andere life-saver is de douchekruk met zuignappen of een douchezitje. Dit maakt het wassen veiliger en minder inspannend voor jou. Een simpele grijper (reach tool) is onmisbaar.

Voor nog geen €10,- bij de Action of Kruidvat kun je zelfstandig dingen pakken zonder te bukken.

Dit voorkomt rugklachten bij jou. Voor de sociale veiligheid zijn er domotica systemen. Een Simpelbel of een Kijkje-bij-mij camera (vanaf €50,-) kan jou rust geven als je even niet in de buurt bent.

Je kunt dan via een app zien of het goed gaat. Dit soort techniek helpt om de zorg langer vol te houden zonder dat je 24/7 fysiek aanwezig hoeft te zijn.

Tip: De Mantelzorgpas en andere lokale voordeeltjes

Sluit je aan bij de lokale mantelzorgvereniging. Vaak krijg je dan een Mantelzorgpas.

In Noord-Holland-Noord is dit de "Mantelzorgpas". Hiermee krijg je korting bij sauna's, theaters of sportclubs. Het is een kleine moeite, maar het voelt als een erkenning voor jouw werk.

Check ook of je recht hebt op belastingvoordeel. Als je meer dan €2000 per jaar aan zorgkosten maakt (en je partner verdient minder dan €19.000), kun je de speciale belastingaangifte voor aftrek van zorgkosten invullen.

Dit kan je honderden euro's per jaar schelen. Verder zijn er regelingen voor vergoeding van reiskosten als je voor je naaste naar het ziekenhuis moet.

Dit loopt via de zorgverzekeraar of de WMO. Bewaar dus al je bonnetjes van parkeerkosten en openbaar vervoer. Elk beetje helpt om de lasten te verlichten.