Een broodje smeren met één hand? Vroeger was dat een flinke uitdaging.
▶Inhoudsopgave
Je duwde het brood half de tafel af, probeerde de korst vast te houden met je elleboog en eindigde met een mes dat door de keuken vloog. Dat is verleden tijd. De snijplank met zuignap en pennen is een simpele, briljante oplossing voor iedereen die door fysieke beperkingen, na een beroerte of door artritis moeite heeft met één hand werken. Het is een hulpmiddel dat je leven direct makkelijker maakt, zonder dat het ingewikkeld is.
Wat is een snijplank met zuignap en pennen?
Stel je een stevige snijplank voor, meestal gemaakt van kunststof of RVS. Aan de onderkant zit een krachtige zuignap.
Die zuignap plak je vast op een gladde tafel of aanrecht. Bovenop de plank zitten twee of drie pennen of staande pinnetjes.
Die pennen zijn vaak gemaakt van roestvrij staal of stevig plastic. Ze staan vast en zijn ongeveer 5 tot 10 centimeter hoog. De bedoeling is simpel: je drukt je boterham of broodje tegen de pennen aan.
De pennen houden het brood stevig op zijn plek. Je kunt het brood nu makkelijk opensnijden of smeren met één hand.
De zuignap zorgt ervoor dat de hele plank niet wegschuift terwijl je bezig bent. Het is een simpel trucje, maar het werkt enorm goed. Deze hulpmiddelen vallen onder de noemer ADL-hulpmiddelen. ADL staat voor Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen.
Denk aan eten, aankleden, wassen. Veel van deze hulpmiddelen kun je kopen, maar sommige worden ook vergoed.
Wij gaan er dieper op in.
Waarom dit hulpmiddel zo belangrijk is
Voedsel bereiden en eten is een basisbehoefte. Het gaat om zelfstandigheid.
Als je door een aandoening zoals reuma of na een CVA (Cerebrovasculair Accident) je handen minder goed kunt gebruiken, raak je die zelfstandigheid snel kwijt.
Je bent afhankelijk van een partner, kind of mantelzorger. Een snijplank met pennen geeft je een stukje regie terug. Je kunt weer zelf je boterham smeren of een appel in stukken snijden.
Het voorkomt ook blessures. Zonder hulpmiddel moet je vaak kracht zetten om iets vast te houden. Je spant spieren aan die je eigenlijk niet wilt gebruiken. Dat leidt tot pijn of vermoeidheid.
Met de pennen en zuignap ontlast je je hand en pols. Je gebruikt alleen nog maar het mes of de smeermes.
Dat maakt de keuken weer een plek van zelfstandigheid, in plaats van een plek van frustratie. Voor mantelzorgers is het ook een uitkomst.
Je hoeft niet steeds naast iemand te staan om te helpen met een boterham smeren. De persoon die je verzorgt kan het zelf. Dat scheelt tijd en energie voor jou. Het is een kleine investering voor een grote verbetering in de kwaliteit van leven.
Hoe werkt het? De kern uitgelegd
De werking is eenvoudig, maar de details zijn cruciaal. Allereerst de zuignap.
De beste zuignappen zijn gemaakt van stevig rubber of silicone. Je drukt de zuignap plat op een gladde ondergrond.
Een houten tafel is vaak niet glad genoeg; een tafelblad van laminaat, kunststof of RVS werkt perfect. Als de zuignap vastzit, trek je aan een klein lipje om de lucht te verwijderen. De plank zit nu muurvast. De pennen bovenop zijn de tweede sleutel.
Ze staan meestal in een driehoekopstelling. Twee pennen vooraan, één achter.
Je legt je boterham er tegenaan. De pennen prikken licht in de broodkorst, maar niet zo diep dat het brood uit elkaar valt. Het houdt het brood stabiel.
Je kunt nu met je linker- of rechterhand het mes hanteren en rustig snijden. Net als bij een handige ritsopener voor je jas, zorgt dit hulpmiddel voor meer zelfstandigheid. De plank beweegt niet, het brood beweegt niet.
Veel modellen hebben extra handige features. Sommige hebben een afgeronde rand aan de voorkant, speciaal voor het snijden van een boterham.
Andere hebben een ingebouwd opvangbakje voor kruimels. Dat maakt het schoonmaken weer makkelijker. Het gewicht van de plank is ook belangrijk.
Een te lichte plank schuift sneller. Een zwaardere plank (rond de 1 kilo) voelt steviger aan, maar is wel lastiger om op te bergen. Denk ook aan handige hulpmiddelen bij het strijken om fysieke belasting te beperken.
Varianten, merken en prijzen
Er zijn verschillende soorten te koop. De basisversies zijn vaak gemaakt van wit kunststof.
Deze zijn licht en makkelijk schoon te maken. Ze zijn vaak wat kleiner, rond de 25 cm breed. Dit is een prima optie voor het smeren van boterhammen.
De pennen zijn hier meestal vast van plastic. De luxere uitvoeringen zijn vaak van RVS.
Deze zijn zwaarder, roesten niet en gaan langer mee. Ze hebben vaak meer grip en zien er ook wat moderner uit. Sommige RVS modellen hebben inklapbare pennen. Dat is handig als je de plank wilt opbergen.
Ook zijn er modellen met een speciale gleuf voor het vasthouden van een broodje of een appel. Prijzen variëren.
Een eenvoudige kunststof snijplank met zuignap en pennen koop je al voor tussen de €20 en €35. Deze zijn te vinden bij thuiszorgwinkels of online. Een RVS model met meer opties, zoals een kruimellade of inklapbare pennen, ligt tussen de €40 en €65.
Soms zijn er speciale aanbiedingen via de WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning). Check altijd of je recht hebt op vergoeding.
Via de WMO kun je soms een vergoeding krijgen voor hulpmiddelen die je nodig hebt om zelfstandig te blijven wonen. Neem contact op met je gemeente of het WMO-loket.
Praktische tips voor dagelijks gebruik
Om het beste uit je snijplank te halen, volgen hier een paar concrete tips. Ze helpen je om het makkelijker en veiliger te maken. Een laatste tip: oefen even als je net begint.
- Zoek de juiste ondergrond: Gebruik de plank op een gladde tafel. Een tafelkleed of placemat maakt het onstabiel. De zuignap werkt alleen op een vlakke, niet-poreuze ondergrond.
- Druk goed aan: Druk de zuignap altijd met je volle hand plat. Haal het lipje pas omhoog als je de zuignap al hebt aangedrukt. Dit voorkomt luchtbellen.
- Gebruik het juiste mes: Een broodmes met een kartelrand werkt het beste. Een stom mes glijdt sneller weg. Zorg dat je mes scherp is, dan hoef je minder kracht te zetten.
- Veilig opbergen: Haal de zuignap na gebruik los. Bewaar de plank rechtop of plat, zodat de zuignap niet beschadigt. Spoel hem af onder de kraan; de meeste zijn vaatwasmachinebestendig.
Het voelt misschien onwennig om het brood tegen de pennen te drukken, net zoals schrijven met een pengreep in het begin even wennen is.
Na een paar keer went het en merk je hoeveel makkelijker het gaat. Het is een kleine aanpassing met een groot effect op je zelfstandigheid in de keuken.