Een bril op sterkte of een andere optische hulpmiddel. Het is iets waar je niet aan denkt tot je het nodig hebt. Dan komt de vraag: wat betaalt de basisverzekering eigenlijk?
▶Inhoudsopgave
De realiteit is dat brillen en lenzen meestal niet onder de basisverzekering vallen. Het zijn verzekeringsproducten.
Toch zijn er uitzonderingen. Vooral als het gaat om medische noodzaak, zoals na een beroerte of bij een ernstige visuele beperking.
In die gevallen kan de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) of een aanvullende verzekering uitkomst bieden. Dit is je gids, zonder ingewikkelde termen.
De basis: waarom brillen niet standaard vergoed worden
De basisverzekering dekt medische zorg. Denk aan een ziekenhuisbezoek, medicijnen of een operatie.
Een bril wordt in de meeste gevallen gezien als een 'verzekeringsproduct', net als een wasmachine. Je kunt niet zonder, maar het valt buiten de medische basiszorg. De reden? De meeste mensen hebben een bril of lenzen door leeftijd (presbyopie) of bijziendheid. Dit zijn geen ziektes, maar normale lichaamsveranderingen.
De regels veranderen als er sprake is van een complex medisch probleem. Denk aan: In deze situaties kan de oogarts bepalen dat een speciale bril of optisch hulpmiddel nodig is.
- Een zeer hoge sterkte (minder dan -10 of meer dan +6).
- Een aangeboren afwijking van het oog.
- Een ernstige hersenletsel waardoor het zicht ernstig is aangetast.
Dan kan de basisverzekering (via de Wet Langdurige Zorg, WLZ) of een speciale regeling iets vergoeden.
Maar voor de doorsnee bril? Die betaal je zelf, óf via een aanvullende verzekering.
WMO en hulpmiddelen: wanneer het wel lukt
Woon je thuis en heb je door een beperking een optisch hulpmiddel nodig dat niet standaard in de winkel te koop is?
Dan is de WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning) je volgende stap. Dit is niet de zorgverzekering, maar de gemeente. Zij kijken naar wat jij nodig hebt om zelfstandig te wonen en te blijven doen wat belangrijk is.
Denk aan mantelzorgers die een familielid helpen. Stel, je moeder heeft na een beroerte een speciale loepbril nodig om nog te kunnen lezen, of een vergrootglas om de medicijnen te lezen.
Dit zijn hulpmiddelen voor de dagelijkse verzorging. Wist je dat er ook gratis hulpmiddelen via de gemeente beschikbaar zijn? De WMO kan deze vergoeden.
Let op: De WMO is bedoeld voor hulpmiddelen die echt noodzakelijk zijn voor je veiligheid of zelfredzaamheid. Een modebril of een standaard leesbril valt hier niet onder.
Je betaalt soms een eigen bijdrage. Die hangt af van je inkomen. De maximale eigen bijdrage voor hulpmiddelen via de WMO is ongeveer €17,50 per maand (tarieven 2024). Je aanvraag loopt via het WMO-loket van je gemeente.
Een consulent komt langs om te kijken wat er nodig is. Soms verwijzen ze door naar een specialistisch bedrijf voor optische hulpmiddelen.
Voor mantelzorgers is dit een belangrijk pad: vaak regel je dit voor de persoon die je verzorgt. Zorg dat je een verwijsbrief van de huisarts of specialist hebt liggen. Dat maakt de aanvraag een stuk makkelijker.
Aanvullende verzekering: de echte redder voor brillen
Geen medische indicatie? Dan is de aanvullende verzekering je beste vriend. De basisverzekering dekt niks, maar er is een belangrijk verschil in vergoeding voor loophulpmiddelen per verzekeraar.
Let wel goed op: de vergoedingen zijn vaak beperkt. De meeste verzekeraars werken met 'brillenbudgetten' of vaste bedragen.
Hieronder een realistisch beeld van wat je kunt verwachten in 2024: Let op het eigen risico.
- Starterspakket: Vaak rond de €150 - €200 voor een montuur + glazen (enkelvoudig). Ideaal voor een leesbril of een simpele computerbril.
- Plus-pakket: Rond de €300 - €400. Hier zit vaak ook sterkteglazen in voor veraf bij inbegrepen. Soms zit er een vergoeding voor contactlenzen bij.
- Top-pakket: Tot €750 of soms meer. Dit is voor dure merkmonturen of speciale ontspiegelingen. Soms zit hier ook een vergoeding voor multifocale glazen bij.
De vergoeding voor brillen valt meestal niet onder het verplicht eigen risico van €385. Je krijgt dus direct geld terug. Wel betaal je premie voor die aanvullende verzekering.
Reken uit: kost een aanvullende verzekering €15 per maand? Dan is dat €180 per jaar. Bekijk daarom goed of een aanvullend pakket voor hulpmiddelen loont.
Als je maar €150 vergoed krijgt, ben je duurder uit. Sommige verzekeraars werken met gecontracteerde opticiens. Ga je naar een opticien buiten het netwerk? Dan krijg je misschien minder vergoed.
Check dit altijd even op de polis. Voorbeeld: Zilveren Kruis of CZ hebben vaak speciale regelingen met ketens als Hans Anders of Eye Wish.
Contactlenzen: de vervanger van de bril
Veel mensen kiezen voor contactlenzen in plaats van een bril. De basisverzekering dekt lenzen alleen bij een medische noodzaak (zoals na een brandwond of bij keratoconus).
Voor de rest geldt hetzelfde als bij brillen: een aanvullende verzekering is nodig. De vergoeding voor lenzen is vaak: Lenzen zijn vaak duurder dan een bril op de lange termijn vanwege de vloeistof en de vervanging.
- Een vast bedrag per jaar (bijvoorbeeld €200).
- Een percentage van de aanschaf (bijvoorbeeld 75%).
Een setje lenzen en vloeistof kan snel €50 - €80 per maand kosten. Als je een vergoeding krijgt van €200 per jaar, dekt dat maar een deel.
Tip voor mantelzorgers: Als je iemand verzorgt die lenzen draagt maar dit niet meer zelf kan, kunnen lenzen soms onderdeel zijn van de WMO (hulpmiddel voor dagelijkse verzorging).
Dit is zeldzaam, maar vraag ernaar bij de WMO-consulent. Soms is een bril dan praktischer.
Praktische tips: zo regel je de vergoeding
Wil je zeker weten dat je niet teveel betaalt? Volg deze stappen. Zo voorkom je verrassingen en hou je geld over voor andere dingen.
- Check je polis. Log in op de website van je verzekeraar. Zoek naar 'brillen', 'lenzen' of 'opticien'. Kijk naar het vergoedingsbedrag en de voorwaarden.
- Vraag een offerte op maat. Ga naar een opticien en vraag wat het kost om je bril te maken met de glazen die jij nodig hebt. Vraag ook naar de prijs zonder vergoeding. Soms geven ze korting.
- Gebruik de WMO voor complexe hulpmiddelen. Als het gaat om speciale leesloepen, beeldschermloepen of aangepaste brillen voor ernstige beperkingen, ga dan naar de gemeente. Begin met een telefoontje naar het WMO-loket.
- Vraag naar mantelzorgkorting. Sommige opticiens en hulpmiddelenwinkels hebben speciale regelingen voor mantelzorgers of mensen met een laag inkomen. Durf te vragen!
- Vergelijk prijzen. Een montuur bij de grote keten is vaak goedkoper dan bij een zelfstandige opticien. Online brillen kopen kan ook, maar zorg dat je de sterkte goed weet.
Een bril of hulpmiddel is een investering in je kwaliteit van leven. Met de juiste kennis over vergoedingen zorg je dat je niet onnodig veel betaalt. Of het nu gaat om je eigen leesbril of een speciaal hulpmiddel voor iemand die je verzorgt: er zijn wegen te vinden. Begin met bellen met je verzekeraar of gemeente, dan weet je waar je aan toe bent.