Lezen is een feestje. Tot de letters te klein worden en het licht te fel.
▶Inhoudsopgave
Veel senioren stoppen met lezen omdat het niet meer lukt. Zonde, want een goed boek is goud waard.
Een e-reader kan dan de oplossing zijn. Geen gedoe met brillen, maar een scherm dat precies doet wat jij wilt: letters vergroten en verlichting aanpassen. Dit is geen gadget, maar een echte hulp in huis.
Net als een goede wandelstok of een douchekruk. Het draait om zelfstandig blijven genieten. In deze gids lees je precies wat je moet weten om de juiste e-reader te kopen.
Wat is een e-reader en waarom is het een hulpmiddel voor senioren?
Een e-reader is een apparaatje om digitale boeken op te lezen. Het lijkt een beetje op een tablet, maar het is totaal anders.
Het scherm is speciaal: het heet e-ink. Dit scherm lijkt op papier.
Het is niet fel en knippert niet. Daardoor is het veel minder vermoeiend voor je ogen dan een tablet of telefoon. Veel senioren met staar of andere oogproblemen vinden een e-reader daarom fijner.
Het grote voordeel voor jou is de instelbaarheid. Je kunt de letters zo groot maken als je wilt. Van een normale letter tot een echt groot lettertype, bijna als een voorleesboek. Je kunt ook de letter dikker maken.
Dat helpt als het contrast minder wordt. Daarnaast heeft elke e-reader een verlichting.
Geen schadelijk blauw licht, maar een zachte, egaal verdeelde lichtlaag. Je kunt lezen in het donker, maar ook in de schaduw.
Dit maakt lezen weer mogelijk op momenten dat het eerst niet lukte. Zo blijft je brein actief en blijf je verbonden met verhalen. Een e-reader is ook een stuk lichter dan een dik boek.
Een gemiddelde weegt rond de 170 gram. Dat is minder dan een half pak melk.
Handig als je arthrose hebt of je polsen snel pijn doen. Je kunt uren lezen zonder dat het zwaar wordt. Sommige modellen hebben zelfs een handige knop om de pagina om te slaan, zodat je geen druk op het scherm hoeft uit te oefenen. Het is een simpel apparaat met een grote impact op je dagelijkse plezier.
De kern: Groot lettertype en verlichte achtergrond werken niet allemaal hetzelfde
Het draait allemaal om het scherm. De beste e-readers voor senioren hebben een scherm van 7 of 8 inch.
Dat is ongeveer zo groot als een gemiddeld paperback-boek. Groter dan 8 inch wordt het apparaat te log en zwaar. Kleiner dan 6 inch is te klein voor een goed grote-letter-ervaring. Kies dus voor die middenmaat.
Het scherm is niet helder zoals een telefoon, maar juist mat. Dit voorkomt spiegelingen. Ideaal als je bij het raam zit of buiten op een bankje.
De verlichting is cruciaal. Goede e-readers hebben wat 'verstelbare kleurtemperatuur' noemen.
Dit betekent dat je het larm van helder wit naar warm wit (geelachtig) kunt veranderen. 's Avonds werkt een warme kleur rustiger voor je ogen en helpt het om beter te slapen. Overdag kies je voor koeler licht, dat voelt frisser.
Je kunt de helderheid ook handmatig aanpassen. Dit doe je met een simpele slider.
Zo stel je in: helder genoeg om te zien, maar niet fel genoeg om te storen. De lettergrootte is de game-changer, zeker bij het instellen van een seniorentablet. Je kunt kiezen uit een schaal van ongeveer 10 lettertypes.
Elk type kun je ook nog in 6 tot 8 groottes zetten.
Bij de grootste stand passen er misschien maar 3 tot 4 woorden op een regel. Dat voelt in het begin raar, maar went snel.
De beste e-readers voor senioren op een rij
Je hersens hoeven minder hard te werken. Je kunt ook de regelafstand vergroten.
Zo ontstaat er meer 'wit' op de pagina, wat het lezen rustiger maakt. Sommige e-readers hebben een 'Voorleesfunctie'. Dit is een digitale stem die je boek hardop voorleest. Handig als je ogen echt moe zijn of als je tegelijkertijd wilt koken.
Er zijn drie hoofdmodellen die perfect zijn voor senioren. Naast een beeldschermloep voor grote tekst kijken we hier naar gebruiksvriendelijkheid, schermgrootte en prijs. Prijzen kunnen wisselen, dit zijn indicaties.
- Kobo Clara 2E (rond €150,-)
Dit is een compacte krachtpatser. Het scherm is 6 inch, wat iets kleiner is, maar wel haarscherp. De bediening is simpel en logisch. Je kunt de verlichting van koud naar warm draaien. Het is licht en past in elke jaszak. Ideaal voor wie vooral 's avonds leest en geen groot scherm nodig heeft. Ook is hij waterdicht, mocht je per ongeluk een druppel water laten vallen. - Kobo Libra 2 (rond €200,-)
Dit model heeft een 7 inch scherm. Dit is een echte aanrader voor senioren. Het scherm is groot genoeg voor een fijn grote-letter-type. Het apparaat heeft een 'handvat' aan de zijkant. Dit ligt heel prettig in de hand. Hij heeft ook fysieke knoppen om de pagina om te slaan. Je hoeft dus niet op het scherm te drukken. Dit is fijn met koude vingers of als je last hebt van trillende handen. De verlichting is top. - Amazon Kindle Paperwhite (rond €160,-)
De concurrent van Kobo. Ook 6,8 inch scherm. De software is iets strakker en de integratie met de Amazon-winkel is naadloos. De verlichting is heel egaal. Het is een stabiele keuze. De bediening is even wennen als je nooit een Amazon-apparaat hebt gebruikt, maar het is zeker niet moeilijk. De 'Signature Edition' (rond €200,-) laadt draadloos op en heeft een automatische helderheid, wat heel handig is. - Boox Palma (rond €300,-)
Dit is een nieuw type. Het lijkt een beetje op een dikke telefoon. Het is heel compact en heeft een 6,1 inch scherm. Het voordeel is dat het een open systeem is. Je kunt er allerlei apps op installeren, zoals de online bibliotheek-app 'Bibliotheek Wise' of de krantenapp. Dit is voor de technisch vaardige senior die alles in één apparaat wil. Het is wel duurder en iets complexer.
WMO, thuiszorg en mantelzorg: Hoe past een e-reader in je ondersteuning?
Veel senioren vragen zich af of ze een e-reader via de Wmo (Wet Maatschappelijke Ondersteuning) kunnen krijgen.
De Wmo regelt hulp om zelfstandig te wonen. Denk aan hulp in huis, een traplift of een scootmobiel. Een e-reader wordt door gemeenten over het algemeen niet gezien als een hulpmiddel dat ze vergoeden.
Een e-reader is een 'leesapparaat' en geen medisch hulpmiddel zoals een speciale bril of een gehoorapparaat. Toch kan een e-reader onderdeel zijn van een breder plan.
Als je door slecht zicht niet meer kunt lezen, en daardoor eenzaam wordt of je depressief voelt, dan is het gebrek aan activiteit een probleem.
In een Wmo-gesprek kun je aangeven dat lezen je belangrijkste bezigheid is. De wijkcoach kan meedenken. Soms is er budget voor 'dagbesteding' of 'ontlasting van de mantelzorger'. Als de mantelzorger minder tijd kwijt is met voorlezen of gezelschap houden, kan een e-reader een indirecte oplossing zijn.
Dit is maatwerk en hangt af van de gemeente. De thuiszorg kan een e-reader niet rechtstreeks regelen, maar ze kunnen wel helpen met het instellen.
Als je thuiszorg krijgt, vraag dan of ze een keer willen helpen om de e-reader te installeren. Net als bij een eenvoudige telefoon voor senioren kunnen ze de lettergrootte instellen, een account aanmaken en uitleggen hoe het werkt. Dit valt onder 'algemene dagelijkse levensbehoeften' (ADL).
Als mantelzorger kun je dit ook prima doen. Het is een eenmalige investering die jarenlang plezier geeft.
Het is goedkoper dan dagelijks nieuwe kranten of boeken kopen. De digitale bibliotheek (via de 'Bibliotheek Wise' app) is gratis als je lid bent. Dat scheelt veel geld.
Praktische tips voor de aankoop en het gebruik
Voordat je in de winkel staat of online bestelt, check dit lijstje.
- Test het scherm in het echt.
Ga naar een winkel als Mediamarkt of Bol.com (als ze een fysieke winkel hebben) en vraag of je een model mag vasthouden. Voel hoe zwaar hij is. Druk op de knoppen. Zie je de letters scherp? Voelt het niet te plastic aan? Een e-reader moet fijn in de hand liggen. - Koop een hoesje er meteen bij.
Een e-reader is kwetsbaar. Een hoesje beschermt het scherm tegen krassen. Vaak schakelt het hoesje de e-reader ook uit als je hem dichtklapt, wat de batterij bespaart. Kies voor een hoesje dat je rechtop kan zetten, dan kun je hem op tafel zetten tijdens het eten. - Leen eerst een e-reader.
Veel bibliotheken hebben een leen-service voor e-readers. Of misschien heeft een buurman of familielid er een. Probeer het een weekje uit. Is het scherm niet te klein? Vind je het fijn om te swipen? Zo weet je zeker dat het bij je past. - Gebruik de digitale bibliotheek.
Download de app 'Bibliotheek Wise' op je e-reader (als het een Kobo is, werkt dit via de 'OverDrive' functie in het menu). Log in met je bibliotheekpas. Je kunt dan duizenden boeken gratis lenen. Dit werkt perfect met het grote lettertype. Zo hoef je nooit meer naar de bieb. - Zet de juiste instellingen aan.
Ga naar de instellingen en zet 'Automatische draaiing' uit. Je wilt niet dat het scherm steeds draait als je een beetje beweegt. Zet de 'Donkere modus' aan als je in het echt heel donker leest (zwarte achtergrond met witte letters). En oefen met de pagina-omslagknoppen, dat went sneller dan je denkt.
Zo voorkom je miskopen en frustratie. Een e-reader is een prachtig hulpmiddel om je leven leuker te maken.
Het helpt je om de wereld te blijven ontdekken, ook als je ogen of handen wat minder worden. Het is een kleine investering voor een groot plezier. Veel leesgenot!